Առողջություն և երկարակեցություն

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) բոլոր անդամ երկրները ապրիլի 7-ը նշում են որպես Առողջության համաշխարհային օր` ի նշանավորումն 1948 թվականին կազմակերպության հիմնադրման:

Ամեն տարի ապրիլի 7-ը նշվում է յուրահատուկ կարգախոսով, որը կենտրոնացնում է ուշադրությունը հանրային գլոբալ առողջապահական միտումների և առողջությանը սպառնացող թիրախների վրա:

Այս տարվա Առողջության համաշխարհային օրվա թեման է «Առողջություն և երկարակեցություն», իսկ կարգախոսը` «Առողջությունը երկարակեցության գրավականն է»:

Բնակչության ծերացումը` ծնելիության և երկարակեցության ցուցանիշների տեղաշարժը, այժմ շատ արդի խնդիր է: Վերջին հարյուրամյակում կյանքի միջին տևողությունն ամբողջ աշխարհում զգալի ավելացել է: Վերջինս կարող է դառնալ 21-րդ դարի կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկը, ինչը կբերի տարեց և ծեր մարդկանց (65 տարեկան մարդկանց) թվի գերազանցմանը երեխաների թվին:

Ուսումնասիրությունները փաստում են, որ 2050թ. Եվրոպայում 65-ից բարձր տարիք ունեցողների քանակը կբարձրանա մինչև 70%: 80 և բարձր տարիքի մարդկանց խումբը կկազմի 170%:

Բնակչության ծերացումը տեղի է ունենում ամենուրեք, այդ թվում և Հայաստանում: Այն գլոբալ, անխուսափելի և կանխատեսելի գործընթաց է, որը նաև լրջագույն ազդեցություն է թողնում հանրային առողջապահական խնդիրների և հանրային առողջապահական ծառայությունների մատուցման գործընթացի վրա: Այս փոփոխությունները նպաստում են նաև առողջապահական պահանջարկի ավելացմանը` միաժամանակ նվազեցնելով աշխատող բնակչության քանակը:

Տարեցների մոտ առողջական խնդիրների պատճառները շատ տարբեր են, և վիճակագրական տվյալների համաձայն` հիվանդության զարգացման հիմնական պատճառները ոչ վարակիչ հիվանդություններն ու վնասվածքներն են: Հայտնի է նաև, որ միջին և ցածր եկամուտ ունեցող երկրներում, որոնց թվում է նաև Հայաստանը, 65-ից բարձր տարիք ունեցող մարդկանց համար ոչ վարակիչ հիվանդությունների հետևանքով առաջացած խնդիրները 2-3 անգամ գերազանցում են բարձր եկամուտ ունեցող երկրներին:

Ուստի, ըստ ԱՀԿ առաջարկվող մոտեցումների, բարելավելով այսօր երեխաների, աշխատունակ բանկչության և տարեցների առողջությունը, հնարավոր է ստեղծել առողջ բնակչություն և ապահովել առողջ ծերացում ներկայում և ապագայում:

Ներկայիս պատկերացումը ծերացման վերաբերյալ ձևավորվել է 19-րդ և 20-րդ դարերում, երբ տարեց մարդկանց քանակը շատ ավելի քիչ էր, և մոտեցումները այլ էին: Մտածելակերպի այս ստերիոտիպները սահմանափակում են հնարավորություներն առկա խնդիրների հայտնաբերման և դրանց օգտագործման մեջ` 21-րդ դարում հանրության ծերացման հետևանքով:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ